Otóż to! Jaka jest najlepsza kawy na świecie?

O jakości kawy nie decyduje aż tak bardzo cena, chociaż dobra kawa musi trochę kosztować. Absurdalnie drogie kawy, choć często są całkiem dobre, to swoją cenę zawdzięczają przede wszystkim legendom, które się wokół nich tworzy. Kawy włoskie zaś, lubiane przez tak wiele osób, są z reguły przepalone i smakują podobnie. Najlepsza kawa na świecie to sprawa dość skomplikowana więc jak rozpoznać która kawa może ubiegać się o to miano? W tym artykule wskażemy kierunek w jakim należy spoglądać szukając naprawdę dobrych ziaren.

 

Zacznijmy od sprawy podstawowej, czyli terminu: specialty coffee.

Określa się nim kawy, które pochodzą zwykle z małych plantacji, położonych w miejscach gdzie panuje idealny do uprawy kawowca mikroklimat, które są ręcznie zbierane i obrabiane, a przede wszystkim takie, które zdobyły 80 lub więcej punktów (na 100) w skali SCAA (Specialty Coffee Association of America). Są to kawy nieprzemysłowe, uprawiane tradycyjnymi metodami, “dopieszczone” na każdym etapie swojego powstawania. Segment kaw „specialty” narodził się na przełomie lat ’60 i ’70 XX wieku. Zauważono wtedy, że niektóre kawy są wyjątkowo dobre, pełne smaku, jedwabiste. Zdecydowana większość jest jednak bardzo średnia w smaku, działa na zasadzie źródła kofeiny, a nie wysokojakościowej używki. SCAA wprowadziła punktację, w ramach której zaczęto oceniać kawy. Te z nich, które w 100-punktowej skali zdobyły 80 lub więcej, zaliczają się do segmentu specialty.

 

Ocena kawy przeprowadzana jest przez certyfikowanych kiperów, którzy badają próbki niewypalonych ziaren, a także wypalonych, zmielonych i zaparzonych. Sprawdzane jest, czy nie ma wśród nich ciał obcych, takich jak kamyki lub patyczki. Ocenia się wygląd i rozmiar ziaren. W przypadku ziaren wypalonych, zmielonych i zalanych wodą, ocenia się aromat i smak, kwasowość, cielistość (czyli tzw. body), posmak, słodycz, czystość naparu. Jest to skomplikowany proces i wymaga dużej wiedzy na temat kawy i sprawnie działającego nosa oraz kubków smakowych. Jeżeli weźmie się pod uwagę wszystkie te czynniki i kawa zdobędzie ponad 80 punktów, będzie wówczas kawą specialty.

 

Na świecie około 5% uprawianej kawy należy do segmentu specialty. Reszta, czyli 95%, to kawa przemysłowa, uprawiana na dużych plantacjach, gdzie owoce kawowca zbierane są kombajnami, a następnie wypalane w dużych palarniach: (zbyt) szybko i w (zbyt) wysokiej temperaturze. Rezultatem jest kawa, które może daje kopa, ale na pewno trudno w niej wyczuć nuty orzechów, czekolady, czy owoców cytrusowych, nie ma idealnego zbalansowania pomiędzy przyjemną goryczką, a kwasowością i innych cen kawy wysokojakościowej. Jest za to dość tania, co w przypadku większości kupujących ma duże znaczenie. Warto jeszcze wspomnieć, że nazwa „specialty coffee” jest zastrzeżona dla kaw, które przeszły wspomniany proces certyfikowania. Wszelkie kawy, które w nazwach mają takie określenie jak „premium” czy „gourment” nie muszą (i często nie są) kawami specialty. Określenia te mają charakter wyłącznie marketingowy, który w żaden sposób nie musi być powiązany z przebadaną jakością kawy.

 

Odrębną dziedziną kaw specialty jest cup of excellence („filiżanka doskonałości”).

Jest to wieloetapowy konkurs w wyniku którego wyłaniane są najlepsze kawy. Każdy farmer może zgłosić próbki swoich kaw, które najpierw są oceniane w rywalizacji krajowej, a następnie najlepsze z nich przechodzą do etapu międzynarodowego. Ziarna, które osiągną minimum 86 punktów, otrzymują tytuł „cup of excellence”, którym zwycięskie plantacje mogą posługiwać się przez 1 rok. Cup of Excellence to taki Oscar w świecie kawy.

 

Pisząc o najlepszych kawach na świecie nie można nie wspomnieć o nietypowych kawach tkj. kawa z Indonezji, której ziarna zostały zjedzone, a następnie wydalone przez zwierzątko zwane Łaskunem Muzangiem (cywetą lub luwakiem). Ziarna te są oczywiście myte, czyszczone i wypalane. Kawa ta zawdzięcza swą sławę, , w dużej mierze bazująca na nietypowym procesie „produkcji”. Jeszcze kilkanaście lat temu wspomniane zwierzątka żyły dziko na plantacjach, wybierały sobie tylko najbardziej dojrzałe owoce kawowca, które zjadały, pozostawiając za sobą „brzydkie”, czyli lekko nadtrawione pestki, tj. ziarna kawy. Niestety, to już przeszłość. Obecnie zwierzęta te trzymane są w klatkach i karmione na siłę. Dlatego śmiało można stwierdzić, że ten rodzaj kawy to w 10% faktyczna jakość kawy, a w 90% legenda.

 

W temacie najlepszych kaw na świecie regularnie pojawia się także słynna kawa z Jamajki. Jest ona uprawiana wysoko w górach, w miejscu gdzie panują bardzo dobre warunki dla uprawy kawowca. Na czym polega jej wyjątkowość, która winduje cenę w górę? Głównie na tym, że w drogę z plantacji do palarni jest pakowana w drewniane beczułki, a nie w jutowe worki. Jest to bardzo dobra arabika, ale 2/3 jej ceny stanowi legenda. Chociażby to, że pochodzi z Jamajki. Lepiej brzmi, niż z np. z Kostaryki, czy Panamy, chociaż ta pierwsza ma w swojej ofercie wybitne kawy, naszym zdaniem o niebo lepsze.

 

Dosyć często słyszy się też opinię, że najlepsze są kawy włoskie. We Włoszech kawy się nie uprawia, ale działa tam wiele dużych palarni, a sposób na kawę „po włosku”, czyli espresso i kawy na jego bazie + mleko (cappuccino, latte itp.) opanował świat. Włoskie palarnie wypalają kawy dość mocno, przez co naturalne aromaty i nuty smakowe zawarte w ziarnach są zastępowane tymi, które wynikają z procesu palenia. No i w dużej mierze są to ziarna przemysłowe, średniej jakości. Jeżeli 1kg kawy z dużej włoskiej firmy kosztuje 50 – 60 zł lub $14 – $18, to na pewno nie jest to kawa specialty.

 

Jaka jest zatem najlepsza kawa na świecie?

Gdybym była zwykłym smakoszem kawy, który chce po prostu pić w domu dobrą kawę, to szukałabym kaw specialty. Być może chętnie popróbowałabym kawy z certyfikatem „cup of excellence”, ale nie robiłabym tego na początku mojej przygody z kawą, tylko po zdobyciu pewnego doświadczenia. Unikałabym drogich ciekawostek bo, jak wspomniałam, większą rolę niż jakość i smak gra w nich legenda. A jeżeli chciałabym napić się espresso lub cappuccino, to też szukałabym kawy specialty, bo wiele z nich świetnie się do takiego sposobu parzenia nadaje. I na końcu: szukałabym kawy świeżo wypalonej. Takie właściwości na pewno ma kawa Superb Anitoxidant Coffee firmy Living Good Coffee. Przechodzi ona przez specjalny proces wypalania, który pozwala na zachowanie jakości naturalnej, organicznej kawy co uwypukla jej wspaniały smak i aromat przy jednoczesnym zachowaniu wszystkich substancji odżywczych. Kawa ta posiada certyfikat Healthy Roast oraz USDA Organic, co zaświadcza o jej naturalnym procesie sadzenia, zbierania i wypalania. Cały proces odbywa się w poszanowaniu środowiska naturalnego i jest zgodny z zasadami fair trade.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *